Μετά το ΣτΕ, η ΑΑΔΕ σταματά τους καταλογισμούς με δεκαετή παραγραφή για φοροδιαφυγή των ετών 2012-2017

Η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ) έδωσε στις 9 Νοεμβρίου οδηγίες στις ελεγκτικές υπηρεσίες της να μην καταλογίζουν φόρους και πρόστιμα με βάση μια διάταξη του 2019, την οποία το Συμβούλιο της Επικρατείας (ΣτΕ) έκρινε αντίθετη στο Σύνταγμα. Την εγκύκλιο Ε.2072/2026 υπογράφει ο διοικητής της ΑΑΔΕ Γιώργος Πιτσιλής. Η απόφαση είναι γνωστή από τις αρχές Οκτωβρίου. Το νέο είναι η εφαρμογή της.

Τι έκρινε το δικαστήριο

Η απόφαση 1246/2026 είναι του Β΄ Τμήματος του ΣτΕ, σε επταμελή σύνθεση. Αφορά μεταβατική διάταξη του νόμου 4646/2019, που έδινε στην εφορία δέκα χρόνια για να εκδώσει πράξη προσδιορισμού φόρου σε περιπτώσεις φοροδιαφυγής, ειδικά για τις χρήσεις 2012 και 2013 και τα φορολογικά έτη 2014 έως 2017. Η προθεσμία αυτή λέγεται παραγραφή: όταν περάσει, η εφορία δεν μπορεί πια να εκδώσει και να κοινοποιήσει τέτοια πράξη.

Όπως γράφει η εγκύκλιος, το ΣτΕ έκρινε τη διάταξη αντίθετη στις παραγράφους 1 και 2 του άρθρου 78 του Συντάγματος και ανίσχυρη στην υπόθεση που εξέτασε, η οποία αφορούσε τη χρήση 2013. Το άρθρο 78 ορίζει, μεταξύ άλλων, ότι φόρος ή άλλο οικονομικό βάρος δεν επιβάλλεται με νόμο αναδρομικής ισχύος που φτάνει πέρα από το οικονομικό έτος πριν από εκείνο της επιβολής του. Κατά την εγκύκλιο, ο νόμος του 2019 παρέτεινε την παραγραφή για αξιώσεις πολύ παλαιότερου έτους.

Το δικαστήριο έκρινε ανίσχυρη και την παλαιότερη διάταξη του νόμου 4174/2013 που προέβλεπε εικοσαετή παραγραφή για τη φοροδιαφυγή, ως αντίθετη στην αρχή της αναλογικότητας.

Μια υπόθεση από την Κοζάνη

Σύμφωνα με το Taxheaven και το Powergame, η υπόθεση αφορούσε ατομική επιχείρηση παραγωγής μελιού. Το 2020 τής επιβλήθηκε πρόστιμο 4.640 ευρώ για λήψη εικονικού τιμολογίου 11.600 ευρώ της χρήσης 2013. Το Διοικητικό Πρωτοδικείο Κοζάνης ακύρωσε το πρόστιμο. Η ΑΑΔΕ έφερε την υπόθεση στο ΣτΕ, που έκρινε ότι η παραγραφή για τη χρήση 2013 ήταν πενταετής και είχε λήξει στις 31 Δεκεμβρίου 2019.

Τι αλλάζει στην πράξη

Για τις χρήσεις 2012 και 2013 και το φορολογικό έτος 2014, η εγκύκλιος γράφει ότι το δικαίωμα της εφορίας να κοινοποιήσει πράξεις με βάση τη διάταξη έχει ήδη παραγραφεί. Για τα έτη 2015 έως 2017, τέτοιες πράξεις δεν εκδίδονται και δεν κοινοποιούνται. Οι εκκρεμείς έλεγχοι κλείνουν με υπηρεσιακό σημείωμα και ο ελεγχόμενος ενημερώνεται με ηλεκτρονικό μήνυμα.

Όσα ποσά έχουν ήδη βεβαιωθεί ή πληρωθεί «δεν διαγράφονται και δεν επιστρέφονται», γράφει η εγκύκλιος, αν δεν ακυρωθεί ή τροποποιηθεί η πράξη από τη Διεύθυνση Επίλυσης Διαφορών ή τα διοικητικά δικαστήρια. Οι μηνυτήριες αναφορές για εγκλήματα φοροδιαφυγής συνεχίζουν να υποβάλλονται στον εισαγγελέα, ακόμη και όταν η πράξη δεν θα κοινοποιηθεί λόγω παραγραφής.

Τι μένει ασαφές

Το Capital.gr και το Business Daily γράφουν ότι η πενταετία μπορεί να φτάσει τη δεκαετία μόνο αν βρεθούν «συμπληρωματικά στοιχεία». Το Taxheaven παραθέτει απόσπασμα της απόφασης, κατά το οποίο η εφορία δεν είχε επικαλεστεί τέτοια στοιχεία στη συγκεκριμένη υπόθεση. Η εγκύκλιος δεν περιέχει σχετική αναφορά, και το πλήρες κείμενο της απόφασης δεν το είχαμε στη διάθεσή μας.

Το κείμενο της εγκυκλίου που έχει αναρτήσει η ΑΑΔΕ φέρει την ένδειξη «προδημοσίευση» και δεν έχει πάρει ακόμη αριθμό ανάρτησης στη Διαύγεια. Δεν βρήκαμε τοποθέτηση της κυβέρνησης ή των κομμάτων για την εγκύκλιο.